Search
Search
Close this search box.
Kurdeşen (Ürtiker) Tedavisi

Ürtiker Nedir?

Ortaya çıkıp kısa sürede kaybolabilen deride kızarıklık, kabarıklık ve kaşıntı ataklarıyla karakterize sık görülen bir hastalıktır. Ürtikerin farklı tipleri vardır. En sık görülen şekli spontan ürtikerdir. Eğer ürtiker atakları kişide 6 haftadan kısa bir süredir varsa ‘akut spontan ürtiker’, daha uzun süredir devam ediyorsa ‘kronik spontan ürtiker’ olarak adlandırılır. Ürtikerde kırmızı, kaşıntılı, 24 saat içinde kaybolan kabarıklıklar görülür. Anjioödem ise derinin daha derinlerinde ortaya çıkıp kabarıklık, şişme, kaşıntı veya yanma-batma hissi şeklinde bulgular veren ürtiker formudur. Anjioödemin  gerilemesi genellikle 24 saatten uzun sürer. Sıklıkla göz kapaklarında, dudaklarda ve bazen ağız içinde olmaktadır. Ağız içi etkilendiğinde nefes darlığı ve yutma güçlüğü gibi ciddi bulgulara yol açabilir. Anjioödem ve ürtiker ayrı ayrı görülebileceği gibi birlikte de olabilirler. Her ikisinde de yakınmaların sebebi derideki alerji hücrelerinden (mast hücreleri) histamin salınımıdır. Egzersiz, deriye basınç uygulaması, soğuk gibi fiziksel faktörler, yiyecekler, ilaçlar ve enfeksiyonlar bu hücreleri uyarabilir. Olağan ürtikerde genellikle bir neden tespit edilemez.  

Ürtiker Neden Olur?

  • Enfeksiyonlar: Özellikle akut üst solunum yolu enfeksiyonları olmak üzere tüm enfeksiyon hastalıkları tetikleyici olabilir.
  • İlaçlar: Her türlü ilaç ürtikere neden olabilir, ancak ağrı kesiciler, kas gevşeticiler ve antibiyotikler daha sık neden olan ilaçlardır. Ayrıca bazı tansiyon ilaçları (ACE inhibitörleri) anjioödeme neden olabilmektedir.
  • Alkol, gıda ve gıda katkı maddeleri: Nadir olarak fındık, ceviz, balık, domates ve çilek gibi yiyecekler de ürtikerden sorumlu olabilmektedirler.
  • Stres
  • Tiroid Hastalıkları
  • Böcek Isırıkları
  • Fiziksel ürtiker: Soğuk veya sıcak temas, güneşe maruz kalma, egzersiz, deri üzerine basınç
  • Kontakt ürtiker: Deri üzerine temas eden maddelerin yaptığı ürtiker

Ürtiker Teşhisi Nasıl Konur?

Ürtikerde saptanan muayene bulguları tanı koydurucudur. Nedeni bulmak amacıyla doktorunuz size sorular soracak ve gerekli görürse bazı testler isteyecektir. Ürtikerin birçok tipinin tanısında alerji testlerinin yeri yoktur. Ancak atopinin eşlik ettiği vakalarda alerji testi yapılmalıdır. Nadiren ürtiker tanısı için biyopsi yapılabilir.

Ürtiker Tedavisi:

  • Antihistaminikler; Kaşıntı ve kabarıklığı birçok hastada düzelten, tedavide öncelikle kullanılan ilaçlardır. Hastalığın rahatsızlık verici bulgularının oluşmasını engelleyerek etki ettikleri için bu ilaçları günlük olarak düzenli kullanmak başarılı bir tedavi için çok önemlidir. Hastalığı baskılamaya yetmediği durumlarda doktorunuz ilacınızın dozunu artırabilir. Bazı antihistaminikler dikkat dağınıklığı ve uyku haline neden olabilmektedir, bazıları ise daha az uyku yapmaktadır, ancak alkolle alındığında bu grupta da uyku hali olmaktadır. 
  • Dirençli ve özel durumlarda bağışıklık sistemini etkileyen (steroidler ve siklosporin gibi) ilaçlar ya da günümüzde antihistaminiklere yanıt alınamayan durumlarda ilk tedavi seçeneği olarak aylık enjeksiyon yoluyla uygulanan omalizumab tedavisi yer almaktadır.
  • Dil ve boğaz şişliği çok sık olmamakla birlikte anjioödemin bulgularıdır. Nadiren görülen ancak hayatı tehdit edebilen bir durum olduğundan dolayı anjioödem oluştuğunda size en yakın sağlık birimine başvurmalısınız. 

Ürtker Hastalarına Öneriler:

  • Çok gerekli olmadıkça ağrı kesici (parasetamol grubu nisbeten daha güvenli bir ilaçtır) ve aspirin kullanmayınız.
  • Hipertansiyon ilacı olarak kullanılan ACE inhibitörleri özellikle anjioödem hastalarında kaçınılması gereken ilaçlardır.
  • Alkol, sigara tüketmeyiniz.
  • Ağır egzersiz, aşırı sıcak ve soğuk ortamlardan uzak durunuz.
  • Boya ve katkı maddesi içeren gıdalar tüketmeyiniz.