Ayak mantarı (Tinea Pedis)

Ayakların dermatofit denilen mantarlarla oluşan yüzeyel enfeksiyonudur. Genellikle ergenlik sonrasında, sıklıkla erkeklerde rastlanan bir hastalıktır. Ayak tabanı ve yan kısımlarında kuru, beyaz renkli kabuklanma, kalınlaşma, çatlama ve özellikle 4.-5. ayak parmak aralarında nemli görünüm belirgindir. Kaşıntı çok şiddetli olabilir ve kötü koku eşlik edebilir. Mantar enfeksiyonları bulaşıcıdır; vücudun bir bölgesinden diğer bir bölgesine, eşyalardan veya insandan insana, hayvanlardan insanlara bulaşabilir.

Ayak mantarından korunma yolları;

Ayaklar her gün yıkanmalı ve özellikle parmak araları iyice kurulanmalıdır.
Özellikle sıcak aylarda sıkı ayakkabı ve çoraplardan kaçınılmalıdır.
Pamuklu çoraplar giyinilmeli, günlük olarak veya nemliyse daha sık değiştirilmelidir.
Yaz aylarında ayakkabıların içine mantara karşı koruyucu toz pudralardan kullanılabilir
Ortak tırnak makası, terlik, çorap, ayak havlusu kullanılmamalı.
Tırnaklar düzenli olarak kesilmalidir.
Eskimiş ayakkabılar kullanılmamalı, dezenfektanlar veya antifungal pudralar ile işlemden geçirdikten sonra kullanılmalıdır.
Yüzme havuzuna gidiliyorsa temiz olduğundan emin olunmalıdır.

Ayak Mantarı Tedavi

Dermatoloğunuzun önerdiği şekilde düzgün uygulanırsa çok daha kolay ve etkili olacaktır. Hastalık şiddetine göre sürme veya ağızdan alınan tabletlerle tedavi uygulanır. Ayak derisi için en az bir ay düzenli tedavi gerekecektir. Tedavi yanında korunma önlemlerine uyulması hem tedavinin başarısını olumlu yönde etkileyecektir hem de bulaşma ve yinelemeleri önlemek için çok önemlidir.

Tırnak mantarı (Tinea Unguium)

El veya ayak tırnaklarının mantar mikrobu ile ortaya çıkan bir enfeksiyonudur. El veya ayak tırnaklarında kalınlaşma, kırılma, sarı-kahve renk değişikliği ve kokuya neden olabilir. Tırnak mantarına birkaç farklı mantar tipi neden olabilir. Mantarlar ayakkabıların içindeki nemli ve havasız ortamda gelişir. Ayak mantarı tırnak mantarı için uygun ortamı hazırlayabilir. Dermatoloğunuz el ve ayak tırnaklarının görünümüne bakarak tanı koyabilir. Bazen tanıyı kesinleştirmek için tırnaktan örnek alıp mikroskopta inceleyebilir.

Tırnak Mantarı Tedavisi

Tedavisi tırnağın tutulum şiddetine ve tutulan tırnak sayısına bağlı olarak topikal krem, cila ya da sistemik kullanılan ilaçlar ile mümkündür. Sistemik olarak kullanılan mantar ilaçları uzun süre kullanıldıkları için takip sırasında mutlaka dermatoloğun tavsiye ettiği şekilde düzenli aralıklarla kan tetkiki yapılması gerekmektedir.

Lazerle Tırnak Mantarı Tedavisi

Ek hastalıkları nedeniyle sistemik ilaç kullanamayan, sistemik ilaçlar ile sonuç alınamayan, yan etki potansiyelinden dolayı sistemik ilaç kullanmak istemeyen hastalarda lazer tedavisi ilk seçenektir. Lazerle tırnak mantarı tedavisi, son yıllarda popüler hale gelen bir tedavidir. Bu yöntemde lazer ışığı sağlıklı tırnak hücrelerine zarar vermeden mantar hücrelerinde ısıya neden olarak onları yok eder. Lazer tedavisi, ağrısız, yan etkisiz ve invaziv olmayan bir yöntemdir ve genellikle 4-6 seans içinde tamamlanır.

Kasık mantarı (Tinea İnguinalis)

Kasık bölgesinde, dermatofit tipi mantarların oluşturduğu kızarıklık, kaşıntı ve kepeklenme gibi belirtiler veren mantar enfeksiyonudur. Dermatofit tipi mantarların mantar enfeksiyonu olan kişilerden, hayvanlardan veya topraktan temas yoluyla veya vücuttaki başka bir odaktan yayılmasıyla oluşur. Hastalık kaşıntıya ve yanmaya yol açarak, hastaya rahatsızlık verebilir veya herhangi bir şikayet olmadan da seyredebilir. Kaşıntı, başlangıç döneminde şiddetli olabilir. Kasık mantarı; en sık uyluğun üst ve iç yan kısmından başlar. Kaşıntı ve kızarıklık çoğunlukla iki taraflı olur. Bazen tek taraflı da görülebilir. Tedavi edilmediğinde hastalık göbek alt kısmı, makat, kalça yan taraflarına doğru yayılabilir. Ancak, hastalığın genital organlarda yerleşmesi oldukça seyrektir. Hastalıkta sıklıkla yarım ay şeklinde keskin sınırlı, kenarları kepekli, kızarık, deriden kabarık, girintili çıkıntılı ortaya çıkar. Şiddetli durumlarda kenar kısımlarda küçük sulu kabarcıklar veya iltihabi kabarcıklar ortaya çıkabilir. Tedavide yaygın olmayan durumlarda mantar kremleri genellikle yeterli olur. Yaygın olduğu durumda mantar kremlerine ek olarak ağızdan alınan mantar ilaçları ile tedavi edilir.

Saçlı Deri Mantarı (Tinea Kapitis)

Saçlı deriye yerleşen mantarların neden olduğu bulaşıcı bir deri hastalığıdır. Mantarlı bir kişiye veya hayvana doğrudan temas ile veya mantarlı bir kişinin tarak, fırça, şapka gibi kişisel eşyalarını kullanmak ile bulaşır.

Yüzeysel formunda saçlı deride bölgesel kaşıntı, kızarıklık, kepeklenme, saçlarda kırılmaya bağlı dökülme gibi belirtiler verir. Derin formunda ise bu bulgulara ek olarak iltihaplanma, sulantı, kabuklanma eşlik eder. Tedavisinde mutlaka ağızdan alınan sistemik antifungal ilaçlar ile birlikte antifungal krem ve şampuanlar kullanılmaktadır. Derin formunda ise bu tedaviye ek olarak uygun yara bakımı tedavisi verilmektedir.